Ձմեռային զբոսանքը թվում է անվնաս. ձյուն, խրթխրթոց, ուրախ դեմք։ Իսկ հետո կենդանին տուն է մտնում, գնում է ջեռուցիչի մոտ ու սկսում է թաթերը լիզել այնպես, կարծես կյանքն է կախված դրանից։ Սա այն պահն է, երբ ձմեռը ցույց է տալիս իր երկրորդ դեմքը - քիմիականը։
Կան երկու ձմեռային սցենարներ, որոնք իրականում կարող են ավարտվել վերակենդանացմամբ. անտիֆրիզ եւ ավտոքիմիա (ապասառեցնողներ, ապակիների լվացման հեղուկներ/"օմիվայկա", ապակիների մաքրողներ)։ Եվ կա երրորդը, ավելի "կենցաղային", բայց նույնպես տհաճ. աղն ու խառնած ցեխ-ավազը, որ ձմռանը կպչում է թաթերին ու բրդին, հատկապես քաղաքում։
Անտիֆրիզ. քաղցր հոտ, շատ կոշտ հետեւանքներ
Անտիֆրիզը եւ սառեցման համակարգի հեղուկները հաճախ պարունակում են թունավոր միացություններ։ Երբեմն դրանք ունեն քաղցր-քիչ հոտ կամ համ, եւ հենց դրա պատճառով կենդանիները կարող են լիզել դրանք ավտոտնակում, բակում գոյացած փոքրիկ լճակից կամ հատակից, եթե ինչ-որ բան թափվել է։
Խնդիրը այն է, որ սա այն թույներից է, որոնց դեպքում "ինքն իրեն կանցնի" գրեթե երբեք չի աշխատում։
Սկզբնական փուլում կենդանին կարող է թվալ "հարբած". թաթոտ քայլք, թուլություն, տարօրինակ ապակողմնորոշվածություն։ Հաճախ լինում են փսխում եւ ուժեղ թքարտադրություն։ Կարող եք նաեւ նկատել ուժեղ ծարավ եւ հաճախակի միզում։
Ամենակարեւորը ժամանակն է։ Անտիֆրիզի կասկածի դեպքում հաշիվը գնում է ժամերով։ Որքան շուտ սկսվի բուժումը, այնքան բարձր է երիկամների ծանր վնասումը կանխելու շանսը։
Ինչ անել, եթե կասկածում եք անտիֆրիզի հետ շփում
Եթե կա նույնիսկ փոքր կասկած - ավտոտնակում լճակ, մեքենայի մոտ թափված հետքեր, կամ կենդանին դուրսից գալիս է ու հանկարծ սկսում է "լողալ" քայլքով - սա "մինչեւ առավոտ կտեսնենք" իրավիճակ չէ։
Թույլ մի տվեք, որ կենդանին լիզի թաթերը կամ բուրդը, փակեք մուտքը հնարավոր աղբյուրին եւ հնարավորինս շուտ կապ հաստատեք անասնաբույժի հետ կամ եկեք կլինիկա։
Եթե կարող եք, նկարեք շշի/կանիստրի պիտակը կամ թափված տեղը - դա օգնում է արագ հասկանալ, թե ինչի հետ գործ ունենք։
Ինչպես նվազեցնել ռիսկը տանը
Պահեք անտիֆրիզը եւ բոլոր սառեցման հեղուկները այնպես, որ կենդանին դրանց չհասնի նույնիսկ "պատահմամբ"։
Թափված հեղուկները մաքրեք անմիջապես, ոչ թե "երբ ժամանակ լինի"։
Եթե Դուք լցրել եք հեղուկը կայանատեղիում կամ բակում, նայեք շուրջը - երբեմն մեքենայի տակ մնում է փոքրիկ լճակ, եւ դա կարող է բավարար լինել ծանր վնասի համար։
Աղ եւ "սառույցի քիմիա" թաթերի վրա. չենք պնդում համատարած օգտագործում, բայց ռիսկը կա
Մենք հաստատված տվյալներ չունենք, որ ամբողջ Հայաստանում սառցակալած փողոցների վրա պարբերաբար օգտագործվում են ապասառեցնող ռեագենտներ։
Բայց պարզ փաստը մնում է. ձմռանը թաթերին ու բրդին հաճախ կպչում է աղի, ավազի, կեղտի եւ տարբեր կենցաղային խառնուրդների համադրություն։
Սա ամենից հաճախ հանդիպում է շքամուտքերում ու բակերում, որտեղ բնակիչները իրենք են "պայքարում սառույցի դեմ"։ Խանութների եւ բիզնեսների կայանատեղիներում։ Ավտոտնակների մոտ։ Շենքերի մուտքերի մոտ, որտեղ աստիճանները ցանում են։ Մասնավոր բակերում։
Երբեմն դա պարզապես աղ է, երբեմն խառնուրդ, երբեմն էլ իսկապես "սառույցի քիմիա"։
Կենդանիների համար այստեղ միանգամից երկու խնդիր է առաջանում։
Առաջինը - մաշկի գրգռում եւ ցավոտ թաթեր։ Կենդանին կարող է հանկարծ թաթերը բարձրացնել, տեղում "պարել" եւ շատ ինտենսիվ լիզել թաթաթաթիկները։ Մատների արանքում կարող է լինել կարմրություն, չորություն, ճաքեր։
Երկրորդը - ստամոքսային խանգարում, երբ կենդանին զբոսանքից հետո լիզում է թաթերը։ Այդ դեպքում կարող եք տեսնել ուժեղ թքարտադրություն, փսխում, երբեմն լուծ եւ ուտելու մերժում։
Տնային ռեժիմը զբոսանքից հետո
Ամենապարզ ու ամենաարդյունավետ քայլը տուն մտնելուն պես թաթերը տաք ջրով լվանալն է։
Ոչ թե արագ թրջել, այլ իրականում հանել կեղտը եւ հնարավոր բյուրեղները/գրանուլները մատների արանքից, հետո լավ չորացնել։
Եթե Ձեր կենդանին ցածրահասակ է եւ հաճախ ձյունն ու ցեխը կպչում են փորին կամ ազդրերի ներսի կողմին, լվացեք նաեւ այդ հատվածները։
Եթե տեսնում եք ուժեղ կարմրություն, ճաքեր, ակնհայտ ցավ, կամ կենդանին չի թույլ տալիս դիպչել թաթերին - ավելի լավ է ցույց տալ անասնաբույժին։
Ձմռանը այդ "մանր" խնդիրները կարող են արագ վերածվել բորբոքման, որը բուժվում է ավելի երկար եւ ավելի թանկ, քան մեկ վաղ այցելությունը։
Կողպեքի ապասառեցնողներ, սփրեյներ, "օմիվայկա". ավտոքիմիա, որը կենդանիները սիրում են հոտոտել, իսկ երբեմն էլ համտեսել
Ձմռանը կա նաեւ մեկ այլ ռիսկային կատեգորիա - ավտոքիմիան, որ մենք օգտագործում ենք "ավտոմատ". կողպեքը բացել, ապասառեցնել, սփրեյ անել, լցնել ապակիների լվացման հեղուկը։
Շատ այդպիսի միջոցներ պարունակում են սպիրտներ եւ այլ ագրեսիվ բաղադրիչներ։
Կենդանու համար դա խտացված "ալկոհոլ" եւ քիմիա է, որը կարող է օրգանիզմ մտնել ձեռքերի վրա մնացած կաթիլից, ավտոտնակի հատակից, ձեռնոցներից կամ բրդից։
Երբեմն կենդանիները նման հեղուկները համտեսում են հետաքրքրությունից, հատկապես լակոտներն ու փոքրիկ կատվիկները։
Ախտանիշները կարող են սկսվել արագ. թաթոտ քայլք, քնկոտություն, փսխում, թուլություն։ Ծանր դեպքերում վիճակը կարող է արագ վատանալ։
Ինչ անել ավտոքիմիայի հետ շփումից հետո
Եթե կենդանին լիզել է Ձեր ձեռքերը այն բանից հետո, երբ Դուք օգտագործել եք ապասառեցնող կամ "օմիվայկա", կամ կասկածում եք, որ նա ինչ-որ բան է լիզել հատակից - մի սպասեք։
Հեռացրեք մուտքը աղբյուրին, լվացեք բուրդը/թաթը, եթե միջոցը այնտեղ է հայտնվել, եւ կապ հաստատեք անասնաբույժի հետ։
Վերցրեք միջոցը Ձեզ հետ կամ նկարեք պիտակը - տարբեր բաղադրատոմսեր կան, եւ դա կարեւոր է։
Երբ չենք սպասում
Այս նշանների դեպքում անվտանգ է իրավիճակը համարել անհետաձգելի.
- "հարբած" վարք. թաթոտ քայլք, ընկնել, տարօրինակ շարժումներ
- փսխում, ուժեղ թքարտադրություն, դող
- արտահայտված թուլություն, քնկոտություն, կենդանին "իրեն նման չէ"
- ցնցումներ կամ ցնցումների նման դրվագներ
- ուժեղ ցավ թաթերում. չի թույլ տալիս դիպչել թաթաթաթիկներին, բարձրացնում է թաթերը, հրաժարվում է քայլելուց
- հանկարծակի վատացում զբոսանքից հետո կամ ավտոտնակի/մեքենայի/ավտոքիմիայի հետ շփումից հետո
Անտիֆրիզի դեպքում կանոնը ամենախիստն է. կասկած = շտապ դիմել անասնաբուժական օգնության։ Այստեղ ժամանակը որոշում է։
Կանխարգելում, որը իրականում աշխատում է
Ձմռանը կենդանիներին փրկում են ոչ թե "գաղտնի հնարքները", այլ պարզ կարգապահությունը։
Զբոսանքից հետո - թաթերը լվանում ենք ու չորացնում։
Ավտոտնակում եւ բակում - թափվածը մաքրում ենք անմիջապես։
Կանիստրները, սփրեյները եւ ավտոքիմիան պահում ենք այնպես, որ կենդանին չհասնի։
Եվ եթե տեսնում եք սպիտակ նստվածք, գրանուլներ կամ տեղ, որը ակնհայտորեն ինչ-որ բանով ցանել են - ավելի լավ է շրջանցել, նույնիսկ եթե դա լրացուցիչ 50 մետր է։
Ձմեռը միայն սառնամանիք չէ։ Սա այն սեզոնն է, երբ "փոքր լճակը" եւ "մի քայլքը տարօրինակ ձյան մեջ" կարող են վերածվել թունավորման կամ շատ ցավոտ թաթերի։
Եթե կասկածում եք - գրեք կամ զանգահարեք "Շունն ու Կատուն"։ Արագ կասենք, ինչ անել հենց Ձեր իրավիճակում։