
Երբ կենդանու վիճակը երեկոյան վատանում է, շատ հեշտ է հանգիստ բացատրություն գտնել՝ վազվզել է, շատ է կերել, վախեցել է ամպրոպից, առավոտյան կանցնի։ Երբեմն իսկապես կարելի է հետևել վիճակին։ Բայց կան դեպքեր, երբ մի քանի ժամը փոխում է ելքը։ Այս հուշաթերթը կօգնի ճանաչել այդ նշաններն ու ժամանակ չկորցնել։ Այն չի փոխարինում զննմանը և չի ներառում բոլոր հնարավոր անհետաձգելի իրավիճակները։
Շնչառությունը դժվարացել է
Ուշադրություն դարձրեք ոչ միայն հաճախությանը, այլև շնչելու ջանքին։ Շունը ձգում է պարանոցը, արմունկները հեռացնում մարմնից, շնչում է որովայնով, չի կարող հարմար պառկել կամ անընդհատ նստում է։ Կատուն շնչում է բաց բերանով։ Գունատ, կապտավուն կամ շատ վառ լեզուն ու լնդերը նույնպես վտանգի նշան են։ Եթե կենդանին դժվար է շնչում, ժամանակ մի ծախսեք ջերմությունը չափելու վրա և մի փորձեք խորությամբ զննել կոկորդը։ Ապահովեք հանգիստ ու մաքուր օդ, հնարավորինս քիչ դիպչեք և ճանապարհ ընկեք։
Կենդանին ճիգ է գործադրում, բայց չի կարող միզել
Կատուն կրկին ու կրկին մտնում է ավազաման, երկար նստում, մլավում, լիզում պոչի տակ, բայց թաց հետք չի մնում կամ ընդամենը մի քանի կաթիլ է դուրս գալիս։ Շան դեպքում դա երևում է զբոսանքի ժամանակ հաճախակի ու անարդյունք փորձերից։ Սա հեշտ է փորկապություն համարել, սակայն միզուղիների խցանումն անհետաձգելի վիճակ է, հատկապես արու կատուների մոտ։ Միզամուղ մի տվեք և որովայնին մի սեղմեք։

Որովայնը փքվել է, փսխումը կրկնվում է կամ արյուն կա
Շտապ զննում է պետք, եթե որովայնը հանկարծ մեծացել, լարվել կամ ցավոտ է դարձել, իսկ շունը անհանգիստ է և փորձում է փսխել, բայց ոչինչ դուրս չի գալիս։ Կրկնվող փսխումը, ջուրը ներսում պահելու անկարողությունը, առատ ջրիկ լուծը, վառ կարմիր արյունը կամ սև ձյութանման կղանքը նույնպես մինչև առավոտ սպասելու դեպքեր չեն։ Շան ու կատվի ձագերը, տարեց և քրոնիկ հիվանդ կենդանիներն ավելի արագ են հեղուկ կորցնում։ Սննդից հրաժարումը հատկապես անհանգստացնող է թուլության, ցավի, փսխման կամ վիճակի վատացման հետ միասին։
- Լուսանկարեք փսխած զանգվածը կամ կղանքը, եթե դա չի ուշացնում մեկնումը։
- Օտար մարմնի կասկածի դեպքում ասեք, թե կենդանին ինչ և երբ կարող էր կուլ տալ։
- Մի ստիպեք ուտել կամ ջուր խմել այն կենդանուն, որը շարունակում է փսխել կամ դժվար է շնչում։
Ցնցումներ, հավասարակշռության կորուստ կամ հանկարծակի թուլություն
Հանկարծակի վայր ընկնելը, գիտակցության կորուստը, կանգնելու անկարողությունը, նոր առաջացած անհաստատ քայլվածքը, վերջույթները քարշ տալը կամ կտրուկ թուլությունը շտապ զանգի պատճառ են։ Պատճառները տարբեր են լինում՝ վնասվածք, թունավորում, նյութափոխանակության խանգարում, սրտի կամ նյարդային համակարգի հիվանդություն։ Արտաքին տեսքով դրանք տարբերել հնարավոր չէ։
- Ցնցումների ժամանակ հեռացրեք այն առարկաները, որոնց կենդանին կարող է հարվածել, և մյուս կենդանիներին տարեք սենյակից։
- Մի պահեք մարմինը և ձեռքերը մի մոտեցրեք բերանին։ Կենդանին լեզուն չի կուլ տա, իսկ ակամա կծածը կարող է ուժեղ լինել։
- Նշեք տևողությունը։ Եթե անվտանգ է, բժշկի համար կարճ տեսանյութ նկարեք։
- Անմիջապես ճանապարհ ընկեք, եթե նոպան տևում է երկու րոպեից ավելի, կրկնվում է, շնչառությունը խանգարված է կամ կենդանին ուշքի չի գալիս։
Ուժեղ արյունահոսություն, գունատ լնդեր կամ վնասվածք
Արտաքին վերքին սեղմեք մաքուր կտոր կամ թանզիֆ և ճանապարհին պահպանեք անընդհատ ճնշումը։ Գունատ լնդերը, թուլությունը, հանկարծակի վայր ընկնելը, մեծացած ու ցավոտ որովայնը կամ դժվարացած շնչառությունը ընկնելուց, մեքենայի հարվածից կամ կծելուց հետո կարող են ներքին արյունահոսության նշան լինել։ Երբեմն կենդանին վնասվածքից անմիջապես հետո կանգնում է և գրեթե սովորական տեսք ունի, սակայն դա չի բացառում ներքին վնասը։ Հնարավորինս սահմանափակեք շարժումները և տարեք զննման։
Դնչի այտուց, հնարավոր թունավորում կամ կուլ տված առարկա
Դնչի, շուրթերի կամ կոպերի արագ աճող այտուցը, եղնջացանը փսխման, թուլության կամ դժվարացած շնչառության հետ միասին անհապաղ օգնություն են պահանջում։ Հնարավոր թունավորման դեպքում մի սպասեք ախտանշանների. փակեք նյութի հասանելիությունը, վերցրեք փաթեթը կամ լուսանկարեք ամբողջ պիտակը և զանգահարեք բժշկին։ Առանց ուղիղ ցուցման փսխում մի առաջացրեք։ Բերանում խրված թելը, ոսկորը կամ այլ առարկան ուժով մի քաշեք։
Ջերմաստիճանն օգնում է, բայց չի փոխարինում վիճակի գնահատմանը
Շների նորմալ ռեկտալ ջերմաստիճանը մոտ 37,5–39,2 °C է, կատուներինը՝ 38,1–39,2 °C։ 40 °C-ից բարձր կամ 37 °C-ից ցածր ջերմաստիճանը թուլության, դողի, կոորդինացիայի խանգարման, փսխման կամ փոխված շնչառության հետ միասին շտապ զանգի և այցի պատճառ է։ Ցածր ջերմաստիճանը կարող է շոկի նշան լինել։ Չոր կամ տաք քիթը ջերմության ցուցանիշ չէ։ Մի չափեք այն կենդանուն, որը դժվար է շնչում, դիմադրում է կամ կարող է կծել. այդ դեպքում ավելի կարևոր է հանգիստ ճանապարհ ընկնել։
Ինչ չանել մինչև կլինիկա հասնելը
- Պատահական մի տվեք մարդկանց համար նախատեսված ցավազրկող, ջերմիջեցնող, հակահիստամինային կամ այլ դեղ։ Դոզան ու անվտանգությունը կախված են կենդանու տեսակից, քաշից, վիճակից և հենց դեղից։
- Մի ստիպեք ուտել կամ խմել, եթե կա փսխում, կուլ տալու խանգարում, գիտակցության կորուստ կամ դժվարացած շնչառություն։
- Կուլ տված նյութից կամ առարկայից հետո ինքնուրույն փսխում մի առաջացրեք։
- Մի սպասեք, որ վտանգավոր նշանը կրկնվի, եթե կենդանին արդեն կտրուկ փոխվել է կամ արագ թուլանում է։
Ինչ ասել հեռախոսով
Նշեք կենդանու տեսակը, ցեղատեսակը, մոտավոր տարիքն ու քաշը։ Կարճ պատմեք, թե երբ սկսվեց խնդիրը և որ նշանն էր առաջինը։ Ասեք՝ կենդանին ուտո՞ւմ է, ջուր խմո՞ւմ է, միզո՞ւմ է, քանի անգամ է փսխել կամ լուծ ունեցել և ինչ կարող էր բերանը վերցնել։ Նշեք քրոնիկ հիվանդություններն ու ստացվող դեղերը։ Եթե մեկնում եք, վերցրեք փոխադրավանդակը, անձնագիրը, նշանակումները և հնարավոր թունավոր նյութի կամ դեղի փաթեթը։

Ինչպես կապվել մեզ հետ
«Շունն ու Կատուն» կլինիկան աշխատում է երեքշաբթիից շաբաթ՝ 11:00–19:00։ Եթե կասկածում եք՝ որքան շտապ է վիճակը, կամ պատրաստվում եք ճանապարհ ընկնել, զանգահարեք +374 55 895 495 համարով։ Դժվարացած շնչառության, գիտակցության կորստի, շարունակվող ցնցումների, մեզի բացակայության, ուժեղ արյունահոսության կամ արագ վատացման դեպքում մի սպասեք չատի պատասխանին։ Եթե մենք փակ ենք կամ անհասանելի, գնացեք մոտակա գործող անասնաբուժական կլինիկա։
Աղբյուրներ
- MSD Veterinary Manual · Evaluation and Initial Treatment of Dog and Cat Emergencies
- Cornell University College of Veterinary Medicine · Feline Lower Urinary Tract Disease
- UC Davis School of Veterinary Medicine · Guide to Pet Emergencies
- UC Davis School of Veterinary Medicine · Pet First Aid
- MSD Veterinary Manual · General Treatment of Poisoning
- MSD Veterinary Manual · Normal Rectal Temperature Ranges




Մեկնաբանություններ
Դեռ մեկնաբանություններ չկան։