Ինչպես ընտրել կեր շան կամ կատվի համար

Բոլոր կենդանիներին միանման համապատասխանող կեր չկա։ Լավ սննդակարգը համապատասխանում է կենդանու տեսակին, տարիքին, առողջությանը և կենսակերպին, միաժամանակ հարմար է նաև ձեր առօրյային։ Եկեք հանգիստ ու հստակ համեմատենք տարբերակները, որպեսզի կերի ամանի մոտ հարցերն ավելի քիչ լինեն։

Ինչից սկսել ընտրությունը

• Փնտրեք նշում, որ կերը լիարժեք է և նախատեսված է հենց շան կամ կատվի համապատասխան կենսափուլի համար։ Լրացուցիչ կերը, հյուրասիրությունը կամ հավելումը չպետք է դառնան հիմնական սնունդ։
• Ստուգեք կալորիականությունը և չափաբաժնի ցուցումները։ Փաթեթի թիվը մեկնարկային ուղեցույց է, որը ճշտում են ըստ քաշի, մարմնի կազմվածքի, ակտիվության և փոփոխությունների։
• Պարզեք, թե ով է մշակում սննդակարգը, ինչպես է արտադրողը վերահսկում հումքն ու պատրաստի արտադրանքը և արդյոք կարող է տրամադրել սննդանյութերի ամբողջական վերլուծություն։ Միայն բաղադրիչների ցանկը կերի որակը չի ցույց տալիս։
• Հղիության, աճի, քրոնիկ հիվանդության, սննդային ռեակցիայի կամ բուժական սննդակարգի դեպքում ընտրությունը համաձայնեցրեք անասնաբույժի հետ։
• Գնահատեք գործնական կողմը․ կկարողանա՞ք անընդհատ գնել այդ կերը, ճիշտ պահել և ճշգրիտ չափել բաժինները։

Չոր կեր

Լիարժեք չոր կերը կարող է առողջ կատվի կամ շան մշտական սնունդը լինել։ Այն հարմար է պահելու, ավտոմատ կերամանների և սննդային խաղալիքների համար։ Միևնույն ժամանակ հատիկները քիչ ջուր են պարունակում, իսկ ծավալի փոքր սխալն անգամ կարող է ավելորդ կալորիաներ տալ։

• Օրվա չափաբաժինը կշռեք խոհանոցային կշեռքով կամ ճշգրիտ չափիչով, հատկապես երբ կերը մշտապես հասանելի է։
• Թարմ ջուրը միշտ պետք է հասանելի լինի։ Կատուներին հաճախ օգնում են տան տարբեր տեղերում դրված մի քանի ամանները կամ ջրի շատրվանը։
• Հատիկները պահեք իրենց սկզբնական փաթեթում, այն ամուր փակեք և պաշտպանեք շոգից, արևից ու խոնավությունից։
• Սովորական չոր կերը չի փոխարինում ատամների մաքրմանը։ Ատամնաբուժական հաստատված ազդեցություն ունեն հատուկ մշակված սննդակարգերն ու միջոցները, օրինակ՝ VOHC-ի հավանությամբ։

Թաց կեր

Փափուկ փաթեթների և պահածոների կերը սովորաբար շատ ավելի շատ ջուր է պարունակում, քան չոր հատիկները։ Բույրն ու փափուկ կառուցվածքը կարող են օգնել քիչ ջուր խմող, վատ ախորժակով կամ ծամելու դժվարություն ունեցող կենդանուն։ Եթե ուզում եք մշտապես թաց կեր տալ, այն նույնպես պետք է լինի լիարժեք։

• Համեմատեք կալորիականությունը․ արտաքինից նույն չափի փաթեթները կարող են զգալիորեն տարբեր էներգետիկ արժեք ունենալ։
• Լրացուցիչ կամ պարբերական կերակրման համար նախատեսված արտադրանքը մի օգտագործեք որպես միակ սննդակարգ։
• Բացելուց հետո փաթեթը ծածկեք, կերը դրեք սառնարան և պահպանեք արտադրողի նշած ժամկետը։ Ամանի մնացորդները ժամանակին թափեք։
• Մի տվեք ուռած, հոսող կամ վնասված փաթեթի կեր և անսովոր հոտ ունեցող արտադրանք։

Տնային սննդակարգ

Տնային կերակուրը կարող է լիարժեք լինել, եթե բաղադրատոմսը տվյալ կենդանու համար կազմել է անասնաբույժ-սննդաբանը, իսկ դուք այն պահպանում եք առանց ինքնակամ փոխարինումների։ Միսը, ձավարեղենն ու բանջարեղենն ինքնուրույն չեն ապահովում կալցիումի և ֆոսֆորի ճիշտ հարաբերակցությունը, անհրաժեշտ ամինաթթուները, ճարպաթթուները, վիտամիններն ու միկրոտարրերը։ Կատուների համար հատկապես կարևոր է տաուրինը։

• Կենդանուն մի տվեք սեղանի մնացորդներ, տապակած, աղի, ապխտած կամ համեմված ուտելիք։
• Սոխը, սխտորը, խաղողն ու չամիչը, շոկոլադը և քսիլիտոլը վտանգավոր են շների ու կատուների համար։ Ոսկորները կարող են կոտրել ատամները կամ վնասել մարսողական ուղին։
• Վիտամինահանքային հավելումները տվեք միայն հաշվարկված բաղադրատոմսի կազմում։ Ինքնուրույն ընտրված հավելումներն էլ կարող են խախտել հավասարակշռությունը։
• Քրոնիկ հիվանդության, աճի, հղիության կամ քաշի նվազեցման ժամանակ տնային սննդակարգը պարտադիր վերահաշվարկվում է մասնագետի հետ։

Համակցված կերակրում

Չոր և թաց կերը կարելի է համադրել նույն սննդակարգում և նույնիսկ նույն ամանում, եթե կենդանուն այդպես հարմար է։ Կարևորը երկու ամբողջական օրական չափաբաժին չգումարելն է, որպեսզի կրկնակի բաժին չստացվի։

• Ընտրեք նույն տեսակի կենդանու և համապատասխան կենսափուլի համար նախատեսված արտադրանքներ։
• Հաշվեք յուրաքանչյուր արտադրանքի կալորիաները և դրանց միջև բաժանեք օրվա ընդհանուր պահանջը։
• Նոր բաղադրիչը ներմուծեք աստիճանաբար և միանգամից մի քանի մթերք մի փոխեք․ այդպես ավելի հեշտ է հասկանալ ռեակցիայի պատճառը։
• Բուժական սննդակարգը սովորական սննդի հետ մի խառնեք առանց բժշկի թույլտվության, քանի որ դրա ազդեցությունը կարող է փոխվել։

Որքան կեր և ջուր է պետք

Սկզբնական գնահատման համար օգտագործվում է հանգստի էներգետիկ պահանջը․ RER = 70 × մարմնի քաշը կգ^0,75։ 4 կգ քաշ ունեցող կատվի դեպքում կստացվի մոտ 198 կկալ։ Այնուհետև RER-ը բազմապատկում են կենսափուլի և ակտիվության գործակցով, սակայն վերջնական չափաբաժինը միևնույն է ստուգում են ըստ քաշի և մարմնի կազմվածքի։ Նույն քաշի կենդանիներին անգամ կարող է տարբեր քանակի սնունդ պետք լինել։

• Սկսեք փաթեթի ցուցումից կամ բժշկի հաշվարկից և կշռեք օրվա ամբողջ չափաբաժինը։
• Հյուրասիրությունները, սեղանից տրվող կտորները և դեղի հետ տրվող սնունդը ներառեք ընդհանուր կալորիաների մեջ։ Սովորաբար դրանց հատկացնում են օրվա էներգիայի ոչ ավելի, քան 10%-ը։
• Ամեն 2–4 շաբաթը մեկ ստուգեք քաշն ու մարմնի ձևը․ կողերը պետք է շոշափվեն առանց ճարպի հաստ շերտի, իսկ վերևից պետք է գոտկատեղը նշմարվի։
• Քաշի նվազեցման համար կիրառեք անհատական պլան։ Սովորական կերի կտրուկ պակասեցումը կարող է նվազեցնել ոչ միայն կալորիաները, այլև անհրաժեշտ սննդանյութերը։

Հարմարավետ ջերմաստիճանում առողջ կենդանու ջրի ընդհանուր պահանջի մոտավոր ուղեցույցը օրական 44–66 մլ է մեկ կգ քաշի համար։ Այդ թվի մեջ մտնում է նաև թաց կերի ջուրը։ Շոգը, ակտիվությունը, չոր կերը, կաթնատվությունը, բարձր ջերմությունն ու հիվանդությունները զգալիորեն փոխում են պահանջը, ուստի ավելի կարևոր են մշտապես հասանելի ջուրը և տվյալ կենդանու սովորական վարքը։

Ձագեր, տարեց և հիվանդ կենդանիներ

• Շան և կատվի ձագերին պետք է աճի համար նախատեսված լիարժեք կեր։ Խոշոր ցեղատեսակի շան ձագերի համար հատկապես կարևոր է խոշոր շների աճին համապատասխան սննդակարգը։
• Ստերջացումից հետո կալորիաների պահանջը հաճախ նվազում է, ուստի օգտակար է մի քանի շաբաթ անց ստուգել չափաբաժինն ու քաշը, հետո էլ դրանք պարբերաբար վերահսկել։
• Առողջ տարեց կենդանուն ինքնաբերաբար ցածր սպիտակուցային կեր չեն նշանակում։ Հետևում են քաշին, մկանային զանգվածին, ախորժակին և հետազոտությունների արդյունքներին, իսկ սննդակարգը փոխում են ըստ իրական կարիքի։
• Երիկամների, լյարդի, միզուղիների, ստամոքսաղիքային համակարգի հիվանդությունների, շաքարախտի կամ սննդային ալերգիայի կասկածի դեպքում սննդակարգը բուժման մաս է դառնում։ Այն ընտրում է բժիշկը, իսկ բացառման փորձաշրջանը պատահական հյուրասիրություններով չեն խախտում։

Բյուջե, գնում և պահպանում

• Համեմատեք օրվա չափաբաժնի արժեքը։ Եթե 1 կգ կերն արժե 5000 դրամ, իսկ կենդանին օրական ուտում է 50 գ, մեկ օրվա արժեքը 250 դրամ է։
• Մի գնեք հսկայական փաթեթ միայն զեղչի պատճառով, եթե բացելուց հետո կերը չի հասցնի թարմ մնալ։ Հետևեք արտադրողի ցուցումներին։
• Ստուգեք փաթեթի ամբողջականությունը, պիտանելիության ժամկետը և առաքման պայմանները։ Բուժական կամ հազվադեպ կերը խելամիտ է փոքր պաշարով գնել։
• Նոր և հին խմբաքանակները ցանկալի է միասին չլցնել․ այդպես ավելի հեշտ է տեսնել ժամկետը և ժամանակին նկատել արտադրանքի անսովոր հոտը կամ տեսքը։

Ինչպես անցնել նոր սննդակարգի

Առողջ կենդանու կերը սովորաբար փոխում են աստիճանաբար՝ մոտ 7 օրվա ընթացքում։ Զգայուն կենդանուն կարող է ավելի շատ ժամանակ պետք լինել, իսկ բուժական սննդակարգի անցումը բժիշկը երբեմն այլ կերպ է կազմակերպում։

1. 1–2-րդ օր․ նախկին կերի 75%-ը և նորի 25%-ը։
2. 3–4-րդ օր․ նախկին և նոր կերի 50%-ական։
3. 5–6-րդ օր․ նախկին կերի 25%-ը և նորի 75%-ը։
4. 7-րդ օրվանից․ նոր կերի 100%-ը, եթե կենդանին իրեն լավ է զգում։

Վեց տարածված միֆ

• «Ոսկորները մաքրում են ատամները»։ Ոսկորը կարող է կոտրել ատամը, խրվել կամ վնասել մարսողական ուղին։ Տնային խնամքի համար հարմար են ատամների մաքրումն ու հաստատված արդյունավետությամբ միջոցները։
• «Մեծահասակ կատվին կաթն օգտակար է»։ Շատ մեծահասակ կատուների մոտ լակտոզան գազեր և լուծ է առաջացնում։ Ջուրը մնում է հիմնական ըմպելիքը։
• «Չոր կերն ինքնին երիկամների հիվանդություն է առաջացնում»։ Առողջ կենդանուն լիարժեք չոր կեր կարելի է տալ։ Երիկամների կամ միզուղիների հիվանդության դեպքում սննդակարգն ու ջրի ընդունումը մեծացնելու եղանակը ընտրում են ըստ ախտորոշման։
• «Տնային կերակուրը միշտ ավելի լավ է պատրաստի կերից»։ Չհաշվարկված տնային սննդակարգը հաճախ թերի կամ ավելորդ սննդանյութեր է պարունակում, նույնիսկ եթե մթերքները օգտակար են թվում։
• «Չոր և թաց կերը խառնել չի կարելի»։ Կարելի է, եթե երկուսն էլ համապատասխանում են կենդանուն, իսկ դուք հաշվում եք ընդհանուր կալորիաները և պահպանում բուժական սահմանափակումները։
• «Եթե ավելին է խնդրում, ուրեմն սոված է»։ Մուրալը կարող է սովորություն լինել։ Գնահատեք քաշը, մարմնի կազմվածքը, օրվա չափաբաժինն ու ակտիվությունը։

Ընտրության վերջնական սխեման

1. Սահմանեք կենդանու տեսակը, կենսափուլը, ակտիվությունը, մարմնի կազմվածքն ու առողջական առանձնահատկությունները։
2. Ընտրեք հարմար ձևաչափ՝ չոր, թաց, դրանց համակցություն կամ հաշվարկված տնային սննդակարգ։
3. Ստուգեք լիարժեք լինելը, կալորիականությունը, կենսափուլի նշանակությունն ու արտադրողի տվյալները։
4. Հաշվեք օրական չափաբաժինը բոլոր հյուրասիրությունների հետ և հետևեք ջրի հասանելիությանը։
5. Կենդանուն աստիճանաբար անցկացրեք նոր կերին և հետևեք ախորժակին, կղանքին, մաշկին, մազածածկին ու ակտիվությանը։
6. 4–6 շաբաթ անց գնահատեք քաշն ու մարմնի կազմվածքը։ Անցանկալի փոփոխության դեպքում պլանը շտկեք բժշկի հետ։

Եթե կենդանին առողջ է, աշխույժ, պահպանում է նորմալ քաշը, լավ է ուտում և տանում սննդակարգը, այն հաճախ փոխելու կարիք սովորաբար չկա։ Կայուն և համապատասխան սնունդն ավելի օգտակար է, քան «ամենալավ» փաթեթի անվերջ որոնումը։

Երբ շտապ օգնություն է պետք

Արտահայտված վատառողջությունը մի վերագրեք «անհարմար կերին» և զննման փոխարեն մի փորձեք անընդհատ նոր սննդակարգեր։ Զանգահարեք կլինիկա և հայտնեք կենդանու տարիքը, քաշը, հիվանդությունները, ինչ և երբ է կերել, ինչպես նաև ախտանշանների սկիզբը։

• մեծահասակ կենդանին չի ուտում ավելի քան 24 ժամ, իսկ ձագը կամ քրոնիկ հիվանդ կենդանին հրաժարվում է սննդից նույնիսկ զգալիորեն ավելի կարճ ժամանակ,
• փսխումը կրկնվում է, լուծն արտահայտված է, կա արյուն կամ սև, ձյութանման կղանք,
• որովայնը փքված է, շունն անհանգիստ է և ապարդյուն փորձում է փսխել,
• միզարձակումը ցավոտ կամ դժվարացած է, կամ մեզ ընդհանրապես չկա, հատկապես արու կատվի մոտ,
• առաջացել են դնչի այտուց, եղնջացան, դժվարացած շնչառություն կամ հանկարծակի թուլություն,
• կենդանին կտրուկ ավելի շատ է խմում, գրեթե չի խմում կամ մեզի քանակը նկատելիորեն փոխվել է,
• քաշն արագ նվազում է, կենդանին անտարբեր է, ընկնում է կամ չի կարողանում նորմալ շարժվել։