
Երբ կատուն հանկարծ թուլանում է և նորից փսխում, ուզում ենք պարզ պատճառ գտնել. երևի ինչ-որ բան է կերել կամ մազ է կուլ տվել։ Աղիքային իշեմիայի դեպքում սպասելը վտանգավոր է։ Աղիքի մի հատվածը դադարում է բավարար արյուն ու թթվածին ստանալ, և հյուսվածքը սկսում է մահանալ։ Որքան երկար է սա տևում, այնքան մեծ է նեկրոզի, աղիքի թափածակման և պերիտոնիտի վտանգը։ Կատուների մոտ այս վիճակը հազվադեպ է հանդիպում, բայց կարող է արագ կյանքին սպառնացող դառնալ։
Որ նշանները չի կարելի անտեսել
- կրկնվող կամ չդադարող փսխում, երբեմն՝ արյունով,
- կերից հանկարծակի հրաժարում,
- անտարբերություն, թուլություն կամ վիճակի արագ վատացում,
- ցավոտ, լարված կամ փքված որովայն,
- լուծ, այդ թվում՝ արյունով։
Եթե կատվի վիճակը վատանում է, կրկնվող փսխումը զննման պատճառ է։ Այն մի վերագրեք սովորական գաստրիտին կամ մազագնդին։
Ինչու է խանգարվում արյունամատակարարումը
Իշեմիան արյան անբավարար հոսքից առաջացած վնասումն է և կարող է տարբեր պատճառներ ունենալ։ Կատուների և այլ փոքր ընտանի կենդանիների մոտ դրանցից են.
- աղիքային անոթը փակող թրոմբ կամ էմբոլ. կատուների մոտ թրոմբոէմբոլիան երբեմն կապված է սրտի հիվանդության հետ,
- աղիքի սեղմում ոլորման, ինվագինացիայի կամ անանցանելիության հետևանքով,
- որովայնի վնասվածք՝ անոթների վնասմամբ,
- տեղային ծանր վնասում, օրինակ՝ թափածակված խոց կամ նեկրոզացնող բորբոքում,
- բժշկական միջամտության ընթացքում աղիքային անոթների վնասում։
Ինչպես է անասնաբույժը պարզում պատճառը
Բժիշկը գնահատում է կենդանու վիճակը, հետազոտությունների և պատկերային ախտորոշման արդյունքները։ Ռենտգենը և ուլտրաձայնային հետազոտությունը կարող են ցույց տալ անանցանելիություն, աղիքային գալարների փոփոխություն, ազատ հեղուկ և սուր որովայնի այլ նշաններ։ Սակայն սովորական ուլտրաձայնային հետազոտությունը երբեմն ցույց է տալիս միայն ոչ սպեցիֆիկ փոփոխություններ և չի բացառում իշեմիան։ Որոշ կլինիկաներում արյան հոսքը գնահատում են կոնտրաստային ուլտրաձայնով կամ համակարգչային տոմոգրաֆիայով։ Երբեմն աղիքի կենսունակությունը վստահորեն հնարավոր է գնահատել միայն վիրահատության ընթացքում։
Բուժումն ու վերականգնումը
Բուժումը կախված է պատճառից և հյուսվածքի վիճակից։ Կենդանուն կարող են անհրաժեշտ լինել ներերակային հեղուկներ, էլեկտրոլիտային խանգարումների շտկում, ցավազրկում և ինտենսիվ հսկողություն։ Եթե աղիքի հատվածն արդեն անկենսունակ կամ թափածակված է, այն հեռացնում են, իսկ առողջ ծայրերը միացնում իրար։ Այս վիրահատությունը կոչվում է աղիքի մասնահատում և անաստոմոզ։ Դեղամիջոցները չեն կարող վերականգնել արդեն մահացած հյուսվածքը։
Վիրահատությունից հետո հատկապես կարևոր են առաջին օրերը։ Բժիշկները հետևում են ցավին, ջերմությանը, ախորժակին, փսխմանը, աղիքների աշխատանքին և կարից արտահոսքի նշաններին։ Կանխատեսումը կախված է իշեմիայի պատճառից, վնասված հատվածի չափից, կենդանու ընդհանուր վիճակից և օգնությունը սկսելու արագությունից։
Քևինի պատմությունը

2025 թվականի փետրվարին Գյումրիից Տատյանան կլինիկա բերեց իր Քևին կատվին։ Սովորաբար ակտիվ և հետաքրքրասեր Քևինը մի քանի անգամ փսխել էր, երկու անգամ՝ արյունով։ Նա հրաժարվել էր կերից, դարձել անտարբեր և արագ թուլանում էր։ Տատյանան չսպասեց և անմիջապես նրան տարավ բժշկի։
Զննման ժամանակ Քևինի լորձաթաղանթները դեռ վարդագույն էին, բայց բերանից անսովոր հոտ էր զգացվում։ Ուլտրաձայնային հետազոտությունը փոփոխություններ ցույց տվեց ստամոքսում, աղիքներում և լյարդում։ Սկզբում պատկերը կարող էր նմանվել գաստրիտի, սակայն Քևինի վիճակը վատանում էր։ Որոշեցինք ախտորոշիչ լապարոտոմիա կատարել. պետք էր վիրահատության ընթացքում զննել որովայնի խոռոչի օրգանները։
Վիրահատության ընթացքում բարակ աղիքի մոտ ութ սանտիմետր երկարությամբ հատված հայտնաբերեցինք, որը չէր ստանում արյուն։ Հյուսվածքն արդեն սկսել էր մահանալ։ Հեռացրինք վնասված հատվածը և միացրինք առողջ ծայրերը։ Տատյանային անկեղծ բացատրեցինք. վիրահատությունն ավարտվել է, բայց առջևում դժվար ապաքինում է, և բարդությունների բարձր վտանգի պատճառով պետք է ուշադիր հետևել Քևինին։
Առաջին օրերն անհանգիստ էին։ Ուշադիր հետևում էինք Քևինին և ուրախանում, երբ նա կրկին փորձում էր ուտել ու մոտենալ Տատյանային։ Աստիճանաբար ուժերը վերադառնում էին։ Այսօր Քևինը կրկին իրեն լավ է զգում։
Ինչ է կարևոր հիշել
Տատյանան չսպասեց, և դա մեզ օգնեց ժամանակին հետազոտել ու վիրահատել Քևինին։ Խնդրում ենք նույն կերպ վարվել, եթե կենդանին նորից ու նորից փսխում է, արյուն է հայտնվում, որովայնը ցավում է կամ նա արագ թուլանում է։ Այդ պահին պետք է կենդանուն զննել կլինիկայում։ Մի հետաձգեք գնալը՝ հաղորդագրության պատասխանի սպասելով։
«Շունն ու Կատուն» կլինիկայի կոնտակտները՝ +374 55 895 495, Վանաձոր, Թումանյան փողոց 7։ Աշխատում ենք երեքշաբթիից շաբաթ՝ 11:00-ից 19:00։ Եթե կենդանու վիճակը վատանում է, իսկ մենք փակ ենք կամ չենք պատասխանում, դիմեք մոտակա գործող անասնաբուժական կլինիկա։
Աղբյուրներ
- Journal of Feline Medicine and Surgery · Intestinal ischaemia in four cats
- Veterinary Radiology & Ultrasound · Acute mesenteric ischemia in a cat
- MSD Veterinary Manual · Gastrointestinal obstruction in small animals
- American College of Veterinary Surgeons · Gastrointestinal foreign bodies
- Cornell University College of Veterinary Medicine · Emergency and critical care






Մեկնաբանություններ
Դեռ մեկնաբանություններ չկան։