Բերանի որ փոփոխությունների դեպքում պետք չէ սպասել
Շներն ու կատուները հաճախ շարունակում են ուտել և խաղալ նույնիսկ այն ժամանակ, երբ բերանը ցավում է։ Ուստի պետք չէ սպասել, մինչև կենդանին ամբողջովին հրաժարվի կերից։ Զննման համար դիմեք, եթե նկատել եք այս նշաններից թեկուզ մեկը.
- բերանի կայուն տհաճ հոտ,
- կարմրած, այտուցված կամ արյունահոսող լնդեր,
- դեղնաշագանակագույն նստվածքներ լնդեզրի մոտ,
- առատ թքարտադրություն, արյուն խաղալիքի վրա կամ կերամանի մեջ,
- կենդանին բերանից գցում է կերը, ծամում է մի կողմով, թաթով շփում դունչը կամ չի թողնում դիպչել գլխին,
- ատամը կոտրված է, շարժվում է կամ փոխել է գույնը,
- դնչի վրա այտուց է առաջացել։
Տհաճ հոտն առանձին ախտորոշում չէ, բայց հաճախ առաջինն է հուշում խնդրի մասին։ Ատամի տեսանելի պսակը նույնպես ամբողջ պատկերը չի ցույց տալիս։ Արմատներն ու լնդի տակ գտնվող հյուսվածքները գնահատվում են ներբերանային ռենտգենով։ Արչիի պատմության մեջ հաստ ատամնաքարը հասել էր լնդեզրին և դժվարացնում էր ատամների վիճակի գնահատումը։ Օգնությունից հետո նա ավելի հանգիստ սկսեց ուտել։
Երբ կաթնատամները փոխվում են
Շնիկների մշտական ատամները սովորաբար սկսում են դուրս գալ մոտ 4–5 ամսականում, իսկ յոթ ամսականում ամբողջ մշտական ատամնաշարն արդեն հիմնականում ձևավորված է լինում։ Կատվիկների մշտական ատամները դուրս են գալիս մոտավորապես 4–7 ամսականում։ Սրանք կողմնորոշիչ ժամկետներ են. յուրաքանչյուր կենդանի կարող է փոքր-ինչ տարբեր տեմպով զարգանալ։
Երբեմն երկու ժանիք կողք կողքի են մնում. մշտական ատամն արդեն դուրս է եկել, իսկ կաթնատամը չի ընկել։ Այդպիսի ատամը կոչվում է պահպանված կաթնատամ։ Այն կարող է շեղել մշտական ատամը, խանգարել կծվածքին և ստեղծել նեղ տարածք, որտեղ ատամնափառն արագ է կուտակվում։ Ամիսներով մի սպասեք այն հույսով, որ ատամն անպայման ինքնուրույն կընկնի։ Շնիկին կամ կատվիկին ցույց տվեք բժշկին։ Հեռացնելու անհրաժեշտությունը որոշվում է զննումից, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաև ռենտգենից հետո։
Դնչի շուրջ հանգիստ հպումներին կարելի է սովորեցնել տուն գալու առաջին օրերից։ Ամենօրյա մաքրումը հարմար է սկսել մշտական ատամների դուրս գալուց հետո՝ մոտ 6–7 ամսականում։ Եթե կաթնատամը շարժվում է, իսկ լինդը զգայուն է, մի պնդեք խոզանակով մաքրումը։ Ցավոտ առաջին փորձից հետո հետագա խնամքը շատ ավելի դժվար կլինի։
Ինչպես ծանոթացնել ատամի խոզանակին
Առաջին պարապմունքների նպատակը պարզ է. կենդանին պետք է հասկանա, որ դնչի մոտ ձեռքերը չեն նշանակում բռնել կամ ցավ պատճառել։ Ընտրեք հանգիստ պահ և ամեն անգամ զբաղվեք ընդամենը մի քանի վայրկյան։
- Շոյեք այտը, մեղմ բարձրացրեք շրթունքը և անմիջապես բաց թողեք։ Գովեք կենդանուն։
- Մի քանի կարճ փորձից հետո մատով հպվեք մեկ ատամի արտաքին մակերեսին՝ լնդեզրի մոտ։
- Թույլ տվեք հոտոտել կենդանիների համար նախատեսված ատամի մածուկը և ծանոթանալ փափուկ խոզանակին։ Մարդու ատամի մածուկը հարմար չէ. կենդանին կուլ է տալիս այն, իսկ բաղադրությունը նախատեսված է մարդկանց համար։
- Խոզանակը մեղմ շարժեք ատամների արտաքին մակերեսով և լնդեզրի երկայնքով։ Կենդանու բերանը ուժով բացելու կարիք չկա։
- Ավարտեք մինչև կենդանին կսկսի պոկվել։ Այսօրվա հինգ հանգիստ վայրկյանն ավելի օգտակար է, քան երկար պայքարն ու վաղվա վախը խոզանակից։
Եթե բերանին հպվելիս ցավ, արյունահոսություն կամ կտրուկ պաշտպանական արձագանք է առաջանում, դադարեցրեք մաքրումը և գրանցվեք զննման։ Խոզանակը նախատեսված է կանխարգելման համար, ոչ թե բորբոքված բերանը տանը բուժելու։
Մածուկ, ցողիչ, ծամելու միջոց, թե հատուկ կեր
Ամենօրյա մաքրումը շարունակում է մնալ տնային պայմաններում ատամնափառը նվազեցնելու ամենաարդյունավետ միջոցը։ Մածուկը կարող է մաքրումն ավելի հաճելի դարձնել և օգնել վերահսկել ատամնափառը, բայց այն միայն համով կամ փաթեթի խոստումով ընտրել պետք չէ։ Շների և կատուների համար կան մածուկներ, անձեռոցիկներ, ջրի հավելումներ, ծամելու միջոցներ և ատամնաբուժական կերեր, որոնց ազդեցությունն ատամնափառի կամ ատամնաքարի վրա հաստատվել է։ Փաթեթի վրա հասկանալի կողմնորոշիչներից մեկը Veterinary Oral Health Council-ի (VOHC) նշանն է։
Ոչ մի մածուկ կամ ցողիչ չի լուծի արդեն կարծրացած ատամնաքարը։ Այն հեռացվում է մասնագիտական եղանակով, այդ թվում՝ լնդի տակից։ Սովորական չոր կերը նույնպես չի փոխարինում խոզանակին։ Ատամնաբուժական ազդեցությունը ստուգվում է կոնկրետ արտադրանքի, ոչ թե բոլոր չոր հատիկների համար։
Ոսկորները, եղջյուրները, փայտերը, քարերը և շատ կոշտ խաղալիքները չեն մաքրում ատամները։ Դրանք կարող են կոտրել ատամի պսակը և բացել ցավոտ կակղանը։ Եթե ծամելու խաղալիքի մակերեսին եղունգով հետք չի մնում և այն ընդհանրապես չի ճկվում, ատամների համար այն չափազանց կոշտ է։
Ինչ է կատարվում մասնագիտական մաքրման ժամանակ
Արթուն կենդանու զննումը թույլ է տալիս տեսնել ակնհայտ փոփոխությունները և պլանավորել նախապատրաստումը։ Լիարժեք ատամնաբուժական գնահատումն անցկացվում է ընդհանուր անզգայացմամբ, շնչափողի ինտուբացիայով, մոնիթորինգով և ֆիզիոլոգիական աջակցությամբ։ Այդպես բժիշկը կարող է անվտանգ զննել յուրաքանչյուր ատամը, անել ներբերանային ռենտգեն, զոնդավորել լնդերի շուրջը, հեռացնել ատամնափառն ու ատամնաքարը լնդից վեր և վար, փայլեցնել ատամների մակերեսը և կազմել բուժման պլան։
«Մաքրում առանց անզգայացման» եղանակով հեռացվում է միայն տեսանելի նստվածքների մի մասը։ Այդպես հնարավոր չէ անվտանգ զննել ու մաքրել լնդի տակ, կատարել ամբողջական ռենտգեն հետազոտություն կամ գտնել թաքնված հիվանդությունը։ Ատամները կարող են ավելի սպիտակ երևալ, մինչդեռ ցավի պատճառը կմնա։
Անզգայացումը երբեք լիովին զերծ չէ ռիսկից, իսկ թեթև հանգստացնող դեղը բավարար չէ լիարժեք ատամնաբուժական միջամտության համար։ Մինչև միջամտությունը բժիշկը գնահատում է կենդանու տարիքը, ներկայիս վիճակը, հիվանդությունները, նախկին արձագանքներն ու անհրաժեշտ հետազոտությունները։ Դրանից հետո անզգայացման պլանն ու մոնիթորինգը հարմարեցվում են տվյալ հիվանդին։
Պարզ ծրագիր առաջիկա օրերի համար
Այսօր կարող եք հանգիստ բարձրացնել կենդանու շրթունքը և լավ լույսի տակ նայել ատամներին։ Մի պահեք նրան ուժով։ Եթե նկատել եք հոտ, կարմրած լնդեր, ատամնաքար, կոտրված ատամ կամ ուտելու ձևի փոփոխություն, սկսեք զննումից։ Եթե բերանը ցավոտ չի թվում, սկսեք կարճ հպումներից և աստիճանաբար անցեք ամենօրյա մաքրման։
Նույնիսկ լավ տնային խնամքը չի փոխարինում բժշկի զննմանը։ Բոլոր կենդանիների համար մասնագիտական մաքրման մեկ ընդհանուր ժամանակացույց չկա։ Հաճախականությունը կախված է տեսակից, տարիքից, ծնոտների կառուցվածքից, ատամների վիճակից և տվյալ կենդանու մոտ ատամնափառի կուտակման արագությունից։
Մեկնաբանություններ
Դեռ մեկնաբանություններ չկան։